Description
Σύντομο Ιστορικό
Ἡ Μονή βρίσκεται κοντά στό χωριό Αἰγείρου στήν ἐθνική ὁδό πού συνδέει τήν Κομοτηνή μέ τήν Ξάνθη καί ἀπέχει 16 περίπου χλμ. ἀπό τήν Κομοτηνή. Τό μοναστήρι εἶναι κτισμένο στήν θέση «Φατήρ Γιακά», παραφθορά γιά πολλούς τῆς λέξης «Βαθυρύαξ», ἀπό τόν χείμαρρο Καράσου, πού ῥεῖ βόρεια τῆς Μονῆς. Πανηγυρίζει τήν 23η Αὐγούστου ἑορτή τῆς Ἀποδόσεως τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου καί σήμερα λειτουργεῖ ὡς ἀνδρική.
Τό ὄνομα τῆς «Φανερωμένης» ἔχει ἡ Μονή ἀπό τήν θαυματουργή εἰκόνα τῆς Παναγίας, ἡ ὁποία κατά τήν παράδοσιν, βρέθηκε κοντά στό μικρό ἐξωκκλήσι τῆς Θεοτόκου, στόν χώρο πού βρίσκεται σήμερα ὁ ἀμπελουργικός σταθμός τοῦ Αἰγείρου. Φιλολογικῶς μαρτυρεῖται καί ἀπό τόν Ἰωάννη Καντακουζηνόν ἀναφέροντας ὅτι στήν ὀνομαζόμενη Παναγία, κατά τήν βυζαντινή περίοδο, ὑπήρχε πρώην Ναός ὁ τόπος αὐτός. Κατ’ ἐκείνη τήν ἐποχή ὑπῆρχε Ναός ἡ Μονή. Σύμφωνα μέ μαρτυρίες τοῦ ἱστορικοῦ αὐτοῦ, κατά τό ἔτος 1331 στήν τοποθεσία αὐτή ἀντιπαρατάχθηκαν οἱ στρατιῶτες τοῦ αὐτοκράτορα Ἀνδρονίκου Γ᾽ (1328–1341) καί οἱ δυνάμεις τοῦ Τούρκου ἡγεμόνα Ὀσμάν, ὁ ὁποῖος ἦλθε μέ τούς ἄνδρες του ἀπό τήν Μικρά Ἀσία μέ 75 καράβια καί ἀποβιβάστηκε στό λιμάνι τοῦ Πόρτο Λάγος καί στήν συνέχεια λεηλάτησε τήν περιοχή.
Ὁ Καντακουζηνός ἀναφέρει σχετικά ὅτι οἱ δύο στρατοί ἀντιπαρατάχθηκαν: «κατά τὴν χωρίον ὀνομαζόμενον Παναγίαν, ἡ ὑψιπονη καὶ ὁμαλὴ καὶ μάλιστα ἐπικαιρότατον ἱππεῖς πρὸς πεζοὺς μάχεσθαι», χωρίς τελικά νά ἐμπλακοῦν σέ μάχη. Ἡ Θεοτόκος ἀπώτρεψε τήν μάχη ἡ ὁποία θά ἦταν δυσάρεστη γιά τόν Ἀνδρόνικο καί ἔτσι σώθηκε πρός τό παρόν ἡ περιοχή ἀπό τίς δηώσεις καί τίς λεηλασίες. Οἱ ἱστορικές μαρτυρίες γιά τούς ἐπομένους χάνονται.
Ἀναπληρώνονται ὅμως ἀπό τήν πλούσια προφορική παράδοση τῶν Χριστιανῶν τῆς περιοχής, σύμφωνα μέ τήν ὁποία στόν τόπο αὐτό ὑπήρχε παλαιότερα Μονή ἀπό τήν ἐποχή τῶν Κομνηνῶν. Ἡ Μονή αὐτή κάηκε ἀπό τούς Βουλγάρους (1013–1918) καί μέσα στά ἐρείπια αὐτά βρέθηκε εἰκόνα τῆς Παναγίας, ἡ ὁποία καί φυλασσόταν μέχρι τό 1955 στόν Μητροπολιτικό Ναό τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου, Κομοτηνῆς. Ἱστορικές μαρτυρίες ἔχουμε μόλις στά 1930, ὅποτε γνωρίζουμε ὅτι ὁ τότε Μητροπολίτης Μαρωνείας Ἄνθιμος ἀνοικοδόμησε μικρό Ναό πού τόν ἀφιέρωσε στήν Κοίμηση τῆς Θεοτόκου.
Τό μοναστήρι ἰδρύθηκε τό ἔτος 1954 ἀπό τόν Μητροπολίτη Μαρωνείας καί Κομοτηνῆς Τιμόθεο, τόν μετέπειτα πρῶτο Μητροπολίτη Νέας Ἰωνίας καί Φιλαδελφείας Τιμόθεο Ματθαίακη.
Μετά τήν ἔκδοση τοῦ βασιλικοῦ διατάγματος, τήν ἴδια χρονιά, παραχωρήθηκε στήν Μονή ἔκταση 10 στρεμμάτων, ἡ ὁποία περιφράχτηκε καί δεντροφυτεύτηκε. Τό 1960 ἡ Μονή μετατράπηκε σέ γυναικεία καί τό 1969 ἐγκαταστάθηκε ἡ πρώτη ἀδελφότητα.
Κατά τήν παράδοση, ἡ εἰκόνα τῆς Παναγίας τῆς Φανερωμένης βρέθηκε πρίν ἀπό 500 περίπου χρόνια μετά ἀπό ὑπόδειξη κάποιου Ὀθωμανοῦ τῆς περιοχής, ὁ ὁποῖος καί ἔδειξε τό μέρος. Στόν τόπο ὅπου βρέθηκε ἡ εἰκόνα, συρρέουν κάθε χρόνο κατά τήν ἑορτή τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου πλήθος πιστῶν καί τελεῖται ἐτήσια πανηγυρική Θεία Λειτουργία. Πρόκειται γιά μία εἰκόνα τῆς Βρεφοκρατούσης Θεοτόκου, ἡ ὁποία ἔχει σωθεῖ μέ πολλές φθορές. Ἡ ἔφεστια εἰκόνα τῆς Παναγίας, ὅπως ἀναφέρθηκε, παλαιότερα φυλασσόταν στόν Μητροπολιτικό Ναό τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου στήν Κομοτηνή καί τό ἔτος 1955, λίγο μετά τήν ἴδρυση τῆς Μονῆς, μεταφέρθηκε ἐκεῖ γιά νά τήν προσκυνοῦν οἱ πιστοί. Σήμερα ἡ θαυματουργή εἰκόνα τῆς Παναγίας Φανερωμένης ὡς Βρεφοκρατούσης βρίσκεται σέ ἰδιαίτερο μαρμάρινο προσκυνητάριο στό καθολικό καί φέρει ἀργυρή ἐπένδυση, ἡ ὁποία εἶναι νεώτερη καί δωρημένη ἀπό τούς πιστούς τῆς περιοχής.
Απολυτίκιο Αποδόσεως της Κοιμήσεως της Θεοτόκου
Ἦχος α’.
Ἐν τὴ Γεννήσει τὴν παρθενίαν ἐφύλαξας, ἐν τὴ Κοιμήσει τὸν κόσμον οὐ κατέλιπες Θεοτόκε, Μετέστης πρὸς τὴν ζωήν, μήτηρ ὑπάρχουσα τῆς ζωῆς, καὶ ταὶς πρεσβείαις ταὶς σαὶς λυτρουμένη, ἐκ θανάτου τᾶς ψυχᾶς ἠμῶν.
Κοντάκιον
Ἦχος πλ. β’. Αὐτόμελον.
Τὴν ἐν πρεσβείαις ἀκοίμητον Θεοτόκον, καὶ προστασίαις ἀμετάθετον ἐλπίδα, τάφος καὶ νέκρωσις οὐκ ἐκράτησεν, ὡς γὰρ ζωῆς Μητέρα, πρὸς τὴν ζωὴν μετέστησεν, ὁ μήτραν οἰκήσας ἀειπάρθενον.
Πηγή:Ίδρυμα Αθανασίου και Μαρίνας Μαρτίνου, Ορθόδοξος Συναξαριστής
Τελευταία Ενημέρωση: 25 Οκτωβρίου 2025
ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΣΤΟΝ ΧΑΡΤΗ
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
