Ψηλά στα βράχια του Θεοβάδιστου Όρους Σινά, απέναντι ακριβώς από την Αγία Κορυφή, βρίσκεται ένα ταπεινό ασκητήριο αφιερωμένο στους Αγίους μάρτυρες Γαλακτίωνα και Επιστήμη — ένα μικρό εκκλησάκι με ένα συνεχόμενο κελλάκι. Ο τόπος αυτός έγινε ευρύτερα γνωστός επειδή εδώ, για δύο περίπου χρόνια (1962–1964), ασκήτεψε ο Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης· γι’ αυτό και σήμερα αναφέρεται συχνά ως «το κελλί του Αγίου Παϊσίου».

Το ασκητήριο

Το ασκητήριο αποτελείται από το εκκλησάκι και ένα πολύ μικρό συνεχόμενο κελλάκι, σε ωραία θέση πάνω σε ύψωμα (γύρω στα 2.000 μ.), και απέχει λιγότερο από μία ώρα με τα πόδια από την Ιερά Μονή της Αγίας Αικατερίνης. Διακόσια μέτρα ψηλότερα βρίσκεται η σπηλιά του Αγίου Γαλακτίωνος, ενώ λίγο πιο πίσω σώζεται η Σκήτη όπου ασκήτευε η Αγία Επιστήμη με άλλες ασκήτριες. Είναι τόπος αυχμηρός και άνυδρος, μα βαθιά κατανυκτικός — «άγια μέρη, ευλογημένα», όπου, παρ’ όλη τη γύμνια των βράχων, ο ασκητής νιώθει έντονη την παρουσία του Θεού.

Οι Άγιοι Γαλακτίων και Επιστήμη

Οι Άγιοι Γαλακτίων και Επιστήμη έζησαν τον 3ο αιώνα μ.Χ., όταν αυτοκράτορας ήταν ο Δέκιος.

Οι Έλληνες γονείς του Γαλακτίωνα, Κλειτοφών και Λευκίππη, ήταν πρώτα ειδωλολάτρες. Κάποιος, όμως, ιερομόναχος, που ονομαζόταν Ουνούφριος, τους προσείλκυσε στη χριστιανική πίστη. Από τότε διέθεταν τα πλούτη τους σε κάθε αγαθοεργία. Το δε γιο τους Γαλακτίωνα ανέθρεψαν «ἐν παιδείᾳ καὶ νουθεσίᾳ Κυρίου». Δηλαδή, με παιδαγωγία και νουθεσία, σύμφωνη με το θέλημα του Κυρίου. Και η παιδαγωγία αυτή δεν άργησε να φέρει τους θαυμαστούς καρπούς της. Ο Γαλακτίων όταν μεγάλωσε, νυμφεύθηκε μία ωραία κόρη, την Επιστήμη, την οποία ο ίδιος είλκυσε στο Χριστό.

Η ζωή τους κυλούσε αφιερωμένη στην υπηρεσία του λόγου του Θεού και στη διακονία του πλησίον, ώσπου ξέσπασε ο διωγμός του Δεκίου. Τότε, ο μεν Γαλακτίων πήγε σε μοναστήρι του όρους Σινά, η δε Επιστήμη σε γυναικείο κοινόβιο.

Αλλά η λαίλαπα του διωγμού έφθασε και στα μέρη εκείνα, με αποτέλεσμα να συλληφθεί ο Γαλακτίων από τον άρχοντα Ούρσο. Όταν το πληροφορήθηκε αυτό η Επιστήμη, έτρεξε και παρακάλεσε τους διώκτες να συλλάβουν και αυτή προς ενίσχυση του συζύγου της. Ο άρχοντας Ούρσος, μη μπορώντας να τους πείσει να αλλαξοπιστήσουν, αφού τους βασάνισε σκληρά στο τέλος τους αποκεφάλισε (περί το 250 μ.Χ.).

Η σύνδεση με τον Άγιο Παΐσιο

Ο Άγιος Παΐσιος (κατά κόσμον Αρσένιος Εζνεπίδης, 1924–1994) άφησε οριστικά τη Μονή Στομίου Κονίτσης στις 30 Σεπτεμβρίου 1962 και αναχώρησε για το Όρος Σινά, στην Ιερά Μονή της Αγίας Αικατερίνης. Ανέβηκε ψηλά στο βουνό και εγκαταστάθηκε στο εγκαταλελειμμένο και ακατοίκητο τότε ασκητήριο των Αγίων Γαλακτίωνος και Επιστήμης, όπου έμεινε περίπου δύο χρόνια.

Η ζωή του εκεί ήταν άκρως ασκητική. Το τυπικό του ήταν απλό: ευχή και εργόχειρο. Επιδέξιος ξυλογλύπτης, καθώς δεν είχε εργαλεία, διέλυσε ένα ψαλίδι που είχε φέρει από την Κόνιτσα, ακόνισε τις λεπίδες του και μ’ αυτές σκάλιζε ξύλινα εικονάκια και σταυρούς· τους πουλούσε στους προσκυνητές και τα χρήματα τα μοίραζε στους Βεδουίνους, από τους οποίους έγινε ιδιαίτερα αγαπητός. Το νερό ήταν ελάχιστο — μια-μια σταγόνα έσταζε από τον βράχο σε μια μικρή στέρνα. Παρά τα σοβαρά πνευμονολογικά προβλήματα, που επιδεινώνονταν από το υψόμετρο, έζησε μια περίοδο έντονης προσευχής και, κατά τις μαρτυρίες, θαυμάτων (όπως όταν, σε καιρό ανομβρίας, προέτρεψε τους πατέρες σε αγρυπνία και την επομένη έβρεξε πλούσια). Τον Μάιο του 1964 επέστρεψε στο Άγιον Όρος.