Description
Βασικές πληροφορίες
Η αρχαία πόλη των Μεδιολάνων, το σημερινό Μιλάνο της Ιταλίας, βρίσκεται στη Βόρεια Ιταλία. Η πόλη ιδρύθηκε από τους Γαλάτες του 400 π.Χ. και κατακτήθηκε από τους Ρωμαίους το 196 π. Χ. Είναι η πόλη όπου υπογράφηκε το λεγόμενο «Διάταγμα των Μεδιολάνων» από τον Κωνσταντίνο και το Λικίνιο για την ανεξιθρησκία και την ελευθερία της Εκκλησίας το 313 μ.Χ.. Η πόλη γνώρισε σημαντική καλλιτεχνική ανάπτυξη την περίοδο του Μεσαίωνα όπου βρίσκονταν στην πόλη ο γνωστός ζωγράφος Λεονάρντο Ντα Βίντσι φιλοξενούμενος ενός άρχοντα της πόλης. Στις μέρες μας το Μιλάνο είναι το βιομηχανικό και οικονομικό κέντρο της Βόρειας Ιταλίας καθώς γύρω από αυτό αναπτύσσουν δραστηριότητα αρκετές βιομηχανίες.
Η Βασιλική του Αγίου Αμβροσίου βρίσκεται στη νοτιοδυτική πλευρά του Μιλάνου. Πιθανότατα να υπήρχε στην περιοχή προχριστιανικός τόπος λατρείας και ανάμεσα στο 379 με 386 ο Επίσκοπος Αμβρόσιος προέκτεινε την εκκλησία. Σχηματίστηκε κτίριο με τρία κλίτη με τις ανάλογες στήλες και καμάρες σύμφωνα με τα πλέον κλασικά πρότυπα παλαιοχριστιανικής βασιλικής. Πάνω από την Αγία Τράπεζα υπάρχει κιβώριο που στηρίζεται σε τέσσερις πορφυρές κολόνες. Από την πρώτη κατασκευή του ναού υπάρχουν κάποιες σημαντικές πληροφορίες όπως το ότι οι τέσσερις κολόνες του κιβωρίου μεταφέρθηκαν εκεί από ένα άλλο κτήριο και συμπληρώνουν τη σύνθεση του πρώτου ναού. Το εσωτερικό της βασιλικής αποτελείται από τρία κλίτη. Πολύ σημαντικό είναι πως το δάπεδο του ιερού βήματος είναι πολύ ψηλό σε σχέση με το επίπεδο του ναού επειδή κάτω από το ιερό υπάρχει μία μεγάλη παλαιοχριστιανική λάρνακα από ασήμι και κρύσταλλο που περιτριγυρίζεται από εννιά μικρές κολόνες. Μέσα στην λάρνακα βρίσκονται τα λείψανα του Αγίου Αμβροσίου και των Αγίων Γερβασίου και Προτασίου. Ο ναός ανοικοδομήθηκε ύστερα από την μερική καταστροφή του από τους βομβαρδισμούς του 1943. Την αναστήλωση πραγματοποίησε ο Ferdinando Reggiori και ο ναός λειτούργησε ξανά στις 7 Δεκεμβρίου του 1962.
Στην κόγχη του Ιερού σώζεται μία ψηφιδωτή παράσταση με τον Χριστό στο κέντρο ένθρονο και τους Αρχαγγέλους Μιχαήλ και Γαβριήλ εκατέρωθέν του με επιγραφές στα Ελληνικά, καθώς και τα ολόσωμα λείψανα των Αγίων Γερβάσιου και Προτασίου. Κάτω από τα πόδια του Χριστού υπάρχουν τρία μετάλλια Αγίων και αριστερά η Κοίμηση του Αγίου Αμβροσίου, η παράσταση που έχει τις λιγότερες μεταγενέστερες επεμβάσεις, και δεξιά παράσταση του Αγίου Αμβροσίου να λειτουργεί. Στην πιο κάτω ζώνη υπάρχουν τρεις επιγραφές με Λατινικούς χαρακτήρες που διαχωρίζονται με ανθικά διακοσμητικά μοτίβα. Το σύνολο του ψηφιδωτού είναι αποτέλεσμα αποκατάστασης και της επανεκτέλεσης σε διάφορες χρονικές περιόδους ξεκινώντας από τον 18ος αιώνα.. Διάφορα στοιχεία του ψηφιδωτού το τοποθετούν γύρω στον 6ο με 8ο αιώνα, δυστυχώς δεν μπορεί να χρονολογηθεί πιο συγκεκριμένα εξαιτίας της αλλοίωσης της αυθεντικότητάς του λόγῳ των επεμβατικών συντηρήσεων που έχει υποστεί.
Το εξωτερικό της βασιλικής τονίζει τη σπουδαιότητα της αρχιτεκτονικής της, αλλά και το μεγαλείο της σχεδόν δύο χιλιάδες ετών ιστορίας του. Το εξωτερικό είναι απλό αλλά περιέχει κάτι το επιβλητικό, ενώ στο δάπεδο επικρατούν ζωντανά και ζεστά χρώματα. Το αίθριο είναι ευρύχωρο με έναν αυστηρό γεωμετρικό ρυθμό, εμπλουτισμένο με καμάρες αλλά και με τα δύο καμπαναριά διαφορετικού ύψους και μεγάλου όγκου.
Σύντομος βίος Αγίου Αμβροσίου Επισκόπου Μενδιολάνων
Ο Άγιος Αμβρόσιος ήταν διακεκριμένος Ρωμαίος πολίτης και γεννήθηκε το 340 μ.Χ. Σπούδασε ρητορική, φιλοσοφία και νομικά. Στα Μεδιόλανα ασχολήθηκε με το επάγγελμα του δικαστή. Φύλασσε με λόγια και έργα την αλήθεια και απέδιδε αντικειμενικά τη δικαιοσύνη , αν και δεν είχε βαπτισθεί ακόμα χριστιανός. Όσον αφορά σ’ αυτό όμως, απαντά ο θεόπνευστος λόγος της Αγίας Γραφής: «Ἀλλ᾿ ἐν παντὶ ἔθνει ὁ φοβούμενος αὐτὸν καὶ ἐργαζόμενος δικαιοσύνην δεκτὸς αὐτῷ ἐστι» (Πράξεις, ι’ 35). Δηλαδή, σε κάθε έθνος, όποιος σέβεται το Θεό και πολιτεύεται στη ζωή του με δικαιοσύνη, είναι δεκτός απ’ Αυτόν και είναι δυνατόν να αρέσει σ’ Αυτόν.
Και πράγματι, ο Αμβρόσιος με τη ζωή του άρεσε στο Θεό. Γι’ αυτό και τον αξίωσε να βαπτισθεί χριστιανός, να γίνει έπειτα αναγνώστης, και αφού μέσα σε λίγο χρονικό διάστημα πέρασε όλους τους εκκλησιαστικούς βαθμούς, μετά από απόφαση του βασιλιά Ουαλεντιανού του Α’, χειροτονήθηκε επίσκοπος Μεδιολάνων.
Ο Άγιος Αμβρόσιος είχε τελειώσει την κατασκευή της Βασιλικής την οποία είχε οικοδομήσει πλησίον του τάφου του αδελφού του Αγ. Σατίρου, στο κοιμητήριο των Αγίων Μαρτύρων. Ήδη ζώντος του Αγίου, ο λαός την ονόμασε Αμβροσιάνα. Τα πλήθη, τον παρακαλούσαν να τελέσει με λαμπρότητα τα εγκαίνια της Βασιλικής που ήταν αφιερωμένη στους Μάρτυρας, αυτός όμως απαντούσε, ότι θα το κάμει, αν πρώτα βρει Λείψανα Μαρτύρων.
Ενώ έλεγε αυτά μια εσωτερική θεία έλλαμψη τον συνέπαιρνε. Ο Άγιος Αυγουστίνος και άλλοι λένε, ότι ο Άγιος Αμβρόσιος είχε αυτή τη στιγμή μία θεία αποκάλυψη. Ο ίδιος γράφοντας στη αδελφή του Μαρκελλίνα ομιλεί μόνο για μία προαίσθηση του τόπου, όπου θα έσκαπτε για να βρει τον κρυμμένο θησαυρό. Και πράγματι η προαίσθησης του βγήκε αληθινή. Η χαρά του ήταν υπερβολική, όταν ανακάλυψε θαυματουργικώς τα λείψανα των Αγίων Γερβασίου και Προτασίου. Περισσότερο από τρεις αιώνες ευρίσκοντο θαμμένα τα σώματα των δύο Μιλανέζων αδελφών Γερβασίου και Προτασίου, των δύο τούτων αθλητών της Πίστεως, οι οποίοι μαρτύρησαν κατά τον πρώτο διωγμό στην εποχή του Νέρωνα (54-68).
Ο Άγιος Αμβρόσιος με τον κλήρο μετέφερε στα Μεδιόλανα τα άγια Λείψανα των Μαρτύρων αυτών. Όταν έφθασαν στα Μεδιόλανα έγιναν πολλά θαύματα, ένας τυφλός ανέβλεψε, και τα δαιμόνια που φώλιαζαν μέσα σε δύο δαιμονισμένους κραύγασαν ότι οι άγιοι τους επέβαλαν αβάστακτες δοκιμασίες. Οι Μιλανέζοι ευχαρίστησαν πολύ τον Άγιο Αμβρόσιο, διότι προσέφερε στην πόλη τους τα οστά δύο περιφανών τροπαιούχων, από τα πρώτα χριστιανικά άνθη. Τα λείψανα των δύο Μαρτύρων ο Άγιος Αμβρόσιος τα έθεσε κάτω από την Αγία Τράπεζα της Βασιλικής, στις 16 ‘Ιουνίου 386. Λίγα χρόνια αργότερα,στην εποχή του Αρκαδίου και Ονώριου το 395, ο άγιος Αμβρόσιος μετα από μια αποκάλυψη από τον Θεό προέβη στην ανακομιδή των λειψάνων των αγίων Ναζαρίου και Κελσίου, που ήταν ενταφιασμένα σ’ έναν κήπο έξω από την πόλη.
Στον ναό του Αγίου Αμβροσίου στο Μιλάνο βρίσκονται σήμερα τα ιερά λείψανα του Αγίου Αμβροσίου. Επίσης στον ίδιο ναό υπάρχουν τα λείψανα των δύο Μιλανέζων αδελφών Γερβασίου και Προτασίου και των αγίων Ναζαρίου και Κελσίου.
Πολλά θαυμάσια έκανε ο Παντοδύναμος με τις προσευχές του Αγίου Αμβροσίου. Έτσι απλώθηκε η φήμη του σχεδόν σ’ όλον τον κόσμο και πολλοί ήρχοντο από μάκρυνες χώρες να δουν τον Άγιο και ν’ ακούσουν τα λόγια εκείνα, που ήσαν γλυκύτερα και από το μέλι και την αμβροσία. Με αγιότητα βίου, πολιτεύτηκε ο γλυκύτατος Αμβρόσιος. Έγραψε πολλά ψυχωφελή βιβλία και εφύλαξε το ποίμνιο του, μακριά από τους νοητούς λύκους!
Ο Άγιος παρέδωσε με προσευχή, την Αγία του ψυχή στα χέρια του Θεού σε ηλικία 57 ετών. Ήταν η 4η Απριλίου το 397 μ. Χ. Επειδή αυτή την ημέρα συνήθως πέφτει Πάσχα, ή Μ. Εβδομάδα, δια τούτο η Εκκλησία τον εορτάζει στις 7 Δεκεμβρίου, που χειροτονήθηκε Επίσκοπος. Το Άγιο λείψανο του τοποθετήθηκε στην Μητρόπολη Μεδιολάνων, που τόσο την λάμπρυνε. Και μετά θάνατον έκανε πολλά θαύματα, εις δόξαν Πατρός και Υιού και του Αγίου Πνεύματος, του Παντοδυνάμου Θεού. Αμήν.
Περί της καθημερινής Θείας Μεταλήψεως
Προτού εκφωνήσει ο ιερέας, κατά την Θ. Ευχαριστία, τα λόγια του Χριστού: «Λάβετε φάγετε… πίετε εξ αυτού πάντες…», αυτό που προσφέρομε ονομάζεται άρτος. Μετά την εκφώνησι δεν το ονομάζομε πιά άρτο, αλλά Σώμα. Γιατί, όμως, στην Κυριακή προσευχή, την οποίαν απαγγέλλομε μετά τον καθαγιασμό, λέμε «τον άρτον ημών»; … Αλλά, προσθέτομε «τον επιούσιον», δηλαδή τον απαραίτητο για την συντήρησι της ουσίας την υπόστασι της ψυχής μας δεν την ενισχύει ο άρτος ο υλικός, που μπαίνει στο σώμα μας, αλλ᾿ ο άρτος ο ουράνιος τον ονομάζομε, όμως, κι «επιούσιο», που σημαίνει επίσης «καθημερινό», γιατί οι αρχαίοι ονόμαζαν την «αύριον»: «επιούσαν ημέραν». Έτσι εκφράζομε δύο έννοιες με μια λέξι.
Εάν, όμως, ο άρτος αυτός είναι και καθημερινός και απαραίτητος για την συντήρησι της ουσίας, γιατί περιμένομε να περάση ένας ολόκληρος χρόνος, για να μεταλάβωμε; ας λάβωμε κάθε ημέρα αυτό που μας χρειάζεται κάθε ημέρα. Ας ζούμε κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να είμεθα άξιοι να μεταλαμβάνωμε κάθε ημέρα. Γιατί, εκείνος που δεν είναι άξιος να τον λαμβάνη κάθε ημέρα, δεν θα είναι άξιος να τον δεχθή ούτε μια φορά τον χρόνο. Ο Ιώβ προσέφερε κάθε ημέρα θυσία για τους γιούς του, από φόβο μήπως διέπραξαν κανένα αμάρτημα με τα λόγια η με τις ενθυμήσεις της καρδιάς τους (Ιώβ α´, 5). Καί μείς ακούμε πως, κάθε φορά που προσφέρεται η αναίμακτος θυσία, αναπαριστάνεται ο θάνατος και η Ανάστασι και η Ανάληψι του Κυρίου, και ξαναδίδεται η συγχώρησι των αμαρτιών, και δεν δεχώμεθα τον άρτο της ζωής; Όποιος έχει μια πληγή ζητάει κάποιο φάρμακο. Το να είμαστε υποταγμένοι στην αμαρτία είναι μια πληγή. Το ουράνιο φάρμακο είναι τα άχραντα Μυστήρια.
Αν μεταλαμβάνωμε κάθε ημέρα, τότε η κάθε ημέρα είναι για μας μία «σήμερον». Εάν σήμερα ο Χριστός είναι μέσα μας, αναγεννάει κι ανασταίνει την σημερινή μας ημέρα. Με ποιόν τρόπο; Ο Πατήρ ο εν τοις ουρανοίς λέγει στον Ιησού: «Υιός μου ει συ, εγώ σήμερον γεγέννηκά σε» (Ψαλμ. β´, 7). Το «σήμερον» είναι η ημέρα κατά την οποίαν ο Χριστός ανασταίνεται. Υπάρχει το χθες και το σήμερα όμως, ο Απόστολος λέγει: «Η νυξ προέκοψεν, η δε ημέρα ήγγικεν» (Ρωμ. ιγ´, 12). Η νύχτα της «χθες» πέρασε. Η σημερινή ημέρα έφθασε.
Απολυτίκιο Αγίου Αμβροσίου Επισκόπου Μενδιολάνων
Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.
Ὡς θεῖος διδάσκαλος καὶ ἱεράρχης σοφός, δογμάτων ἀκρίβειαν μυσταγωγεῖς τοὺς πιστούς, Ἀμβρόσιε ὅσιε· λύεις αἱρετιζόντων τὴν ἀχλὺν τοῖς σοῖς λόγοις· φαίνεις τῆς εὐσεβείας τὴν θεόσδοτον χάριν· ἐν ᾗ τούς σὲ γεραίροντας συντήρει ἀπήμονας.
Έτερον Ἀπολυτίκιον
Ἦχος α’.
Τὸν τῆς ἀμβροσίας ἐπώνυμον, καὶ τῆς Ἰταλίας διδάσκαλον, τὸν προστάτην τῆς Χριστοῦ Ἐκκλησίας, καὶ Μεδιολάνων τὸν πρόεδρον, τὸν τοῦ ἐπάρχου υἱόν, καὶ τῶν πτωχῶν ἀντιλήπτορα μέγιστον, Ἀμβρόσιον τὸν ἔνδοξον Ἱεράρχην πάντες τιμήσωμεν, πρεσβεύει γὰρ Κυρίῳ ἐλεηθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν.
Κοντάκιον
Ἦχος δ΄. Ἐπεφάνης σήμερον.
Ἑορτάζει σήμερον, ἡ οἰκουμένη, τὴν σὴν μνήμην πάνσοφε, ὡς Ἱεράρχην τοῦ Χριστοῦ, μεγαλοφώνως τιμῶσά σε, Πάτερ Πατέρων, Ἀμβρόσιε ἔνδοξε.
Έτερον Κοντάκιον
Ἦχος γ’. Θείας πίστεως.
Θείοις δόγμασι περιαστράπτων, ἀπημαύρωσας Ἀρείου πλάνην, Ἱερομύστα καὶ ποιμὴν Ἀμβρόσιε· θαυματουργῶν δὲ δυνάμει τοῦ Πνεύματος, πάθη ποικίλα σαφῶς ἐθεράπευσας. Πάτερ Ὅσιε, Xριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε, δωρήσασθαι ἡμῖν τὸ μέγα ἔλεος.
Ὁ Οἶκος
Τὸν ἐκ κοιλίας ἡγιασμένον Ἱεράρχην Κυρίου, ἀνευφημήσωμεν νῦν τὸν τῆς χάριτος, πλάκας δεξάμενον θείας δόξης, καὶ ἐν θαύμασι περιβόητον πᾶσι, καὶ ὡς θερμόν, καὶ αὐτόπτην τῆς θείας ἐλλάμψεως, ὡς τῶν πενήτων προστάτην καὶ τῶν ἁμαρτανόντων ψυχαγωγόν. Οὗτος γὰρ θύων τῷ βήματι τοῦ Χριστοῦ, Ἱεράρχης πιστὸς ἀναδέδεικται. Διὰ τοῦτο βοῶμεν αὐτῷ· Πάτερ Πατέρων, Ἀμβρόσιε ἔνδοξε.
Πηγή: kosnews24.gr, Ορθόδοξος Συναξαριστής, 101-zone.com
Τελευταία Ενημέρωση: 6 Δεκεμβρίου 2025
ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΣΤΟΝ ΧΑΡΤΗ
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
