ΠΩΣ ΓΕΝΝΗΘΗΚΕ Ο “ΠΡΟΣΚΥΝΗΤΗΣ”
Κάθε δρόμος έχει την αφετηρία του. Πίσω από κάθε ταξίδι κρύβεται μια στιγμή που άναψε μέσα μας τον πόθο να ξεκινήσουμε. Η ιστοσείδα «Προσκυνητής» δεν είναι παρά η συνέχεια ενός δρόμου που άνοιξε σιγά σιγά μέσα στην καρδιά, μέσα από τρεις πηγές που η καθεμιά πρόσθεσε κάτι δικό της: ένα βιβλίο, έναν σύγχρονο άγιο και έναν ευαγγελικό λόγο που έγινε πυξίδα.
1. Το βιβλίο «Προσκυνητής»
Στην αρχή ήταν ένα βιβλίο. Οι ανώνυμες διηγήσεις ενός Ρώσου προσκυνητή που περπατάει σε ατελείωτους δρόμους, με το ραβδί στο χέρι, το ταγάρι στον ώμο και την ευχή «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με» αδιάκοπα στα χείλη και στην καρδιά του.
Εκείνος ο απλός άνθρωπος δεν είχε σπίτι, δεν είχε σταθερό τόπο. Όλη η ζωή του ήταν μια πορεία· κι όμως ποτέ δεν ήταν μόνος, γιατί κουβαλούσε μέσα του τη συνεχή προσευχή. Από αυτό το βιβλίο κράτησα κάτι θεμελιώδες: ότι ο πιστός είναι από τη φύση του ένας προσκυνητής, ένας οδοιπόρος που η πραγματική του πατρίδα δεν βρίσκεται εδώ. Έτσι γεννήθηκε και το ίδιο το όνομα του ιστολογίου — μια μικρή υπενθύμιση ότι όλοι βαδίζουμε προς κάπου.
2. Ο Άγιος Παΐσιος και τα μέρη όπου έζησε
Η δεύτερη πηγή ήρθε μέσα από τον Άγιο Παΐσιο τον Αγιορείτη. Διαβάζοντας το βιβλίο του ιερομονάχου Ισαάκ (του λιβανέζου) για τον βίο του Γέροντα, ξεχώρισα όλα εκείνα τα μέρη όπου έζησε και ασκήθηκε ο Άγιος: τα κελιά, τα μοναστήρια, τις ησυχαστικές γωνιές όπου πέρασε χρόνια προσευχής και δακρύων.
Άρχισα να τα σημειώνω. Κρατούσα σημειώσεις για κάθε τόπο, με την επιθυμία να μπορέσω κάποτε να τα επισκεφθώ ο ίδιος, να σταθώ εκεί που στάθηκε εκείνος, να αναπνεύσω τον ίδιο αέρα της προσευχής. Αυτές οι σημειώσεις δεν έμειναν στο χαρτί. Έγιναν αφορμή για πραγματικά προσκυνήματα.
Και κάπως έτσι, αυτό που ξεκίνησε ως μια αναζήτηση γύρω από τον Άγιο Παΐσιο συνεχίστηκε με άλλα προσκυνήματα — άλλους τόπους, άλλους αγίους, άλλα μοναστήρια. Ο πόθος μεγάλωνε με κάθε ταξίδι, και η ανάγκη να καταγραφεί και να μοιραστεί αυτή η εμπειρία έγινε όλο και πιο ζωντανή.
3. Η Αγία Φωτεινή η Σαμαρείτιδα και η προσκύνηση «ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ»
Η τρίτη πηγή έδωσε το βαθύτερο νόημα σε όλα. Στο φρέαρ του Ιακώβ, ο Χριστός συναντά τη Σαμαρείτιδα — την Αγία Φωτεινή — και της αποκαλύπτει κάτι που αλλάζει για πάντα τον τρόπο που εννοούμε την προσκύνηση. Όταν εκείνη Τον ρωτά πού πρέπει να προσκυνά κανείς, στο όρος ή στα Ιεροσόλυμα, ο Κύριος της απαντά ότι έρχεται η ώρα που:
«οἱ ἀληθινοὶ προσκυνηταὶ προσκυνήσουσι τῷ Πατρὶ ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ» (Ιω. δ´ 23).
Εδώ κατάλαβα ότι το προσκύνημα δεν είναι μόνο μετακίνηση σε άγιους τόπους. Ένας τόπος μπορεί να αγγίξει την καρδιά, αλλά η αληθινή προσκύνηση γίνεται εν πνεύματι και αληθεία — βαθιά μέσα μας, με όλη μας την ύπαρξη στραμμένη στον Θεό. Το εξωτερικό ταξίδι έχει αξία μόνο όταν συνοδεύεται από το εσωτερικό. Ο εξωτερικός προσκυνητής που περπατάει σε μοναστήρια οφείλει να είναι ταυτόχρονα και εσωτερικός προσκυνητής, που στρέφει την καρδιά του στον Θεό.
Πώς ενώθηκαν τα τρία
Έτσι οι τρεις αυτές πηγές δεν είναι τρία ξεχωριστά πράγματα, αλλά τρεις πτυχές της ίδιας πορείας:
- Το βιβλίο «Προσκυνητής» έδωσε την εικόνα του ανθρώπου που όλη του η ζωή είναι πορεία προς τον Θεό.
- Ο Άγιος Παΐσιος έδωσε την αφορμή και τον δρόμο — τα συγκεκριμένα προσκυνήματα που ξεκίνησαν και άνοιξαν σε τόσα άλλα.
- Η Αγία Φωτεινή έδωσε το νόημα — ότι κάθε προσκύνημα αληθεύει μόνο όταν γίνεται εν πνεύματι και αληθεία.
Από τη συνάντηση αυτών των τριών γεννήθηκε το ιστολόγιο «Προσκυνητής». Στόχος του είναι απλός: να μοιραστεί τους τόπους, τις σημειώσεις και τις εμπειρίες από τα προσκυνήματα, αλλά πάντοτε με τη συνείδηση ότι ο πραγματικός προορισμός δεν είναι ένας τόπος στον χάρτη, παρά η καρδιά που μαθαίνει να προσκυνά τον Θεό αληθινά.
Εύχεστε για αυτή μας τη συνοδοιπορία!